Henk: “niet achteraf evalueren, vooraf verkennen”
Stel: een wijk overweegt een mobiliteitshub. Minder parkeerplekken op straat, auto’s naar één centrale plek. Wat betekent dat?
Meer ruimte voor groen en speelplekken. Minder hittestress. Meer kansen voor ontmoeting. maar ook andere verkeersstromen, nieuwe laadinfrastructuur, mogelijke spanningen met bewoners die hun parkeerplaats verliezen.
Al die mogelijke effecten tegelijk zichtbaar maken — dát is wat het regiodealproject Regiolab Wijk van Morgen in het werkpakket ‘Digitale technologie’ mogelijk maakt. Henk Vonk van gemeente Zwolle trekt de digitale kant van het regiodealproject, als onderdeel van de Smart Zwolle Alliantie. Die alliantie is een samenwerkingsverband van gemeente, kennisinstellingen, bedrijven en maatschappelijke partners dat al jaren werkt aan het slimmer, duurzamer en inclusiever maken van Zwolle — met data en technologie als ondersteunend middel. “Niet achteraf evalueren, maar vooraf verkennen. Wat gebeurt er als we andere keuzes maken?”
Meerdere projecten van het Regiolab Wijk van Morgen dragen bij aan digitale technologie. Vanuit het regiodealproject werken de Smart Zwolle partners, gemeente Zwolle, Esri Nederland, Witteveen+Bos, Hogeschool Windesheim en Saxion samen met Deltares en TNO aan integrale analyses van wijken met behulp van digitale modellen. De eerste is een integraal analyse- en voorspelmodel en een platform voor wijkontwikkeling van TNO en partners. Hiermee kunnen beleidsmakers, professionals én bewoners de effecten van ingrepen doorrekenen en visualiseren. Het bouwt voort op een use case rond ruimtegebruik in de Zwolse wijk Assendorp, die Zwolle en TNO ontwikkelen binnen het DMI Ecosysteem (voor slimme duurzame verstedelijking).
Het tweede onderdeel wordt een module ‘watercirculair’ in het platform om ‘integraal en waterbewust te ontwerpen’. Gekoppeld aan wat Nanco Dolman en Deltares meten en ontwerpen in de buurt Hogenkamp brengt dit de ontwikkeling van de watercirculaire wijk verder. Tegelijkertijd loopt het Europese Interreg DISCO project — Digital Solutions for Climate Adaptation — waarin gemeente Zwolle lead partner is en Renate Postma de projectleiding voert. DISCO werkt van 2024 tot 2028 met vijf pilotlocaties in de noordzeeregio aan de vraag hoe digitale oplossingen klimaatadaptatie kunnen versnellen: van slimme sensorsystemen en digitale tweelingsteden tot visualisaties die co-creatie met bewoners versterken. Zwolle is daarin een van vijf concrete praktijklabs. Wat DISCO oplevert aan tools en inzichten vloeit direct terug naar het regiodealproject.
Wat dit alles verbindt is een principe dat in alle actielijnen terugkomt: technologie volgt de opgave, niet andersom. De digitale modellen en instrumenten zijn er niet om indruk te maken, maar om complexe afwegingen bespreekbaar te maken. Voor de ambtenaar die moet kiezen tussen groen en parkeren. Voor de bewoner die wil begrijpen waarom zijn straat verandert. Voor de beleidsmaker die integraal wil werken maar niet weet waar te beginnen. Assendorp is het vertrekpunt. Maar de vraag die het regiodealproject stelt — hoe maken we gezamenlijke besluitvorming over de wijk slimmer en gedragen? — is er één voor elke stad die aan de wijk van morgen wil bouwen.
