Liesbeth: “Begin niet bij het beleid. Begin bij de bewoner.”

Het begon met een tuin. Liesbeth Rijsdijk zat bij haar ouders thuis, een jaar of acht geleden, toen haar vader aankondigde dat de tuin hem te veel werk werd. Hij wilde er tegels in leggen. “Toen dacht ik: hier zit verderop een ROC. Die leiden jongens en meisjes op voor groenonderhoud. Wat als die de wijk ingaan en oudere mensen helpen met hun tuin? Dan leren de studenten in de praktijk, mijn ouders krijgen af en toe jongeren op bezoek, en de klimaatadaptatie in de wijk verbetert ook nog eens.”

Dat aha-moment motiveert haar voor Regiolab Wijk van Morgen. Als trekker van het Werkpakket ‘Wijkaanpak’ van het regiodealproject leidt Liesbeth vanuit Hogeschool Windesheim de opschaalbare wijkaanpak — het lerende hart van het programma, waarbij in living labs wordt onderzocht hoe wijken van binnenuit kunnen transformeren.

Maar opschaalbaar betekent voor haar nadrukkelijk niet: overal hetzelfde doen. “Wat in Amsterdam werkt, werkt hoogst waarschijnlijk op dezelfde manier in Zwolle. We zijn op zoek naar onderliggende principes – wat werkt, wat werkt niet – maar de aanpak moet vanuit de wijk zelf ontstaan.” De eerste stap in de wijk Dieze, is dan ook niet een blik studenten de wijk insturen. Het begint met luisteren. Met een sociale kaart maken: wie woont er, wat leeft er, wie zijn de formele én informele opinieleiders?

“Koen Weytingh van WijBedrijf Dieze weet dat. Die kan zeggen: je moet eens met díe praten. Wij sluiten aan bij wat er al is — we worden liever gevraagd dan dat we onszelf opdringen.”
Wat Liesbeth zoekt is iets wat ze agency noemt: het gevoel bij bewoners dat ze ertoe doen, dat hun zorgen gezien worden, dat ze samen invloed kunnen uitoefenen op hun eigen wijk. “We zijn dat gemeenschapsgevoel een beetje kwijtgeraakt. Terwijl het in veel wijken nog best levendig is. Alleen maken beleid en praktijk daar te weinig gebruik van — het zijn twee gescheiden werelden.” Studenten van Windesheim, Saxion, Universiteit Twente (UT) en Cibap gaan meewerken in de living labs. Voor Liesbeth zelf zijn de living labs ook een manier om te ontdekken welke vragen echt langdurig onderzoek vragen. “We doen dit zonder externe financiering vanuit de Regio Deal Regio Zwolle. Maar we vinden het belangrijk — omdat we op deze manier zelf ook leren.”

Wat levert drie jaar op? “Netwerken die er eerst niet waren. Scholen, gemeenten, bewoners en onderzoek die samen optrekken. Een onderzoeksprogramma waarmee we verder kunnen. Als we dat fundament hebben gelegd en begrijpen wat werkt, is dat al heel mooi.”